Tập Viết

From my experience as a teacher working with adult Vietnamese learners, I’ve come to realize that learning a new language isn’t about starting from scratch. Instead, it’s about reworking, and often, unlearning old habits. Unlike children, who absorb new information more easily, adults approach language learning with years of deeply ingrained patterns from their native language — in this case, Vietnamese. These patterns often lead to common mistakes, such as translating word-for-word or applying Vietnamese grammar rules to situations where they don’t belong in English. This makes the process more complicated, as old misconceptions cloud the understanding of the new language.

This struggle is especially clear when it comes to vocabulary, grammar, and pronunciation — the three fundamental pillars of English learning. I often notice that my students, when forming English sentences, naturally revert to the structure of Vietnamese, resulting in sentences that sound awkward or incorrect. On top of that, words that look or sound similar in both languages but carry different meanings tend to confuse learners even more. So, instead of just focusing on learning new vocabulary or grammar, adult learners have to spend a significant amount of time identifying and fixing these mistakes. The process of “unlearning” is slow and requires a lot of patience and repeated practice. It’s like retraining the brain to let go of what it has known for years and adapt to something entirely new — and that’s not easy.

I often compare breaking these incorrect habits to quitting smoking. When learners have a teacher nearby to guide them, they are more likely to stick to the correct path. But once the teacher is no longer there, they tend to fall back into old, familiar mistakes — much like how a smoker might relapse without consistent support. It’s not that they don’t want to change, but rather that these long-standing habits are so deeply ingrained that it takes continuous effort to overcome them. Without perseverance and regular practice, it’s easy to slip back into those old patterns.

I’ve learned that teaching English to adult Vietnamese learners requires both the teacher and student to have a great deal of patience. Changing habits that have been set in place for years is far harder than learning something correctly from the start. But with patience and determination, meaningful progress can be made — and that’s where the real satisfaction of learning lies.

Với nhiều người học trưởng thành, việc học ngôn ngữ mới không hẳn là bắt đầu từ con số không, mà là quá trình điều chỉnh, thậm chí là phải phá bỏ những thói quen cũ đã ăn sâu từ lâu. Không giống như trẻ nhỏ, những người tiếp nhận thông tin mới dễ dàng hơn, người lớn thường học ngôn ngữ với những khuôn mẫu sẵn có từ tiếng mẹ đẻ của mình. Điều này dễ dẫn đến những lỗi sai cố hữu, chẳng hạn như dịch từng từ một hoặc áp dụng các quy tắc ngữ pháp quen thuộc vào những tình huống mà chúng không phù hợp. Kết quả là, sự hiểu biết về ngôn ngữ mới thường bị rối loạn bởi những lầm tưởng cũ, khiến quá trình học trở nên phức tạp hơn nhiều.

Khó khăn này ai đã dạy học viên người lớn học tiếng Anh – mà chính xác hơn là “học lại” tiếng Anh – chắc đều sẽ rất dễ thấy trong cách các học viên người lớn này xử lý ngữ pháp, phát âm và cả cách dùng từ. Ví dụ, các học viên người lớn khi học ngữ pháp tiếng Anh, cứ “sơ hở” ra một cái là lại nhăm nhăm quay về cấu trúc câu của ngôn ngữ mẹ đẻ (tiếng Việt), dẫn đến những câu văn nghe không tự nhiên hoặc nghe “cứ sai sai” với tai của người nói tiếng Anh bản xứ. Thêm vào đó, những từ dễ gây nhầm lẫn (viết giống nhau, hoặc phát âm giống nhau) giữa hai ngôn ngữ, nhưng mang ý nghĩa hoặc cách dùng khác nhau (có khi chỉ HƠI khác nhau) càng khiến người học rối trí.

Thay vì chỉ tập trung học từ vựng hay ngữ pháp mới, người lớn trước hết cần phải dành nhiều thời gian để nhận ra và sửa những lỗi sai này. Việc “gỡ bỏ” các thói quen cũ đòi hỏi sự kiên nhẫn và luyện tập lặp đi lặp lại, bởi người học phải tự rèn luyện để vượt qua những gì đã ăn sâu, và chuyển sang những cách sử dụng chính xác, khiến việc học ngôn ngữ mới trở nên khó khăn và kéo dài hơn nhiều.

Việc bỏ thói quen cũ sai lầm trong lúc học ngôn ngữ cũng giống như việc cai thuốc lá vậy. Khi có giáo viên bên cạnh, nhắc nhở thường xuyên thì người học còn nhớ dùng tiếng Anh sao cho đúng. Nhưng cứ xa giáo viên một thời gian, họ lại dễ quay lại cách dùng sai cũ do thói quen đã có từ lâu. Cũng như người nghiện thuốc lá, khi có người nhắc thì nhớ, không ai nhắc là lại “tái nghiện”. Để bỏ được những thói quen cũ này, cần phải kiên trì và luyện tập nhiều, nếu không rất dễ rơi lại vào lối mòn cũ.

Trong dạy và học tiếng Anh cho học viên là người lớn, cả người dạy lẫn người học đều cần có nhiều sự kiên nhẫn, vì “cai nghiện” cái sai khó và chậm hơn nhiều “nghiện” cái đúng từ đầu.

Đà Nẵng, ngày 15.9.2024
Nguyễn Tiến Đạt (sutucon)